18/12/2011: Nieuwe aankoop in de Vallei van de Zuidleie (Oostkamp-Beernem): de Merlebeek

Soms wordt een mens nog eens aangenaam verrast: plots blijken waardevolle restanten natuur nog voor te komen in gebieden waar je die niet direct verwacht. Op de grens tussen Beernem en Oostkamp ligt zo’n gebiedje, te midden intensief landbouwgebied, dat bij heel weinig streekkenners bekend is. Het zijn natte, verzopen gronden langsheen een nietig beekje van nauwelijks 2,5km lang: de Merlebeek. Dit beekje vangt het overtollige water op van een smalle zone tussen de E40 en de spoorweg Brugge-Gent en voert het af naar het kanaal Gent-Brugge ter hoogte van de Vallei van de Zuidleie.

2011-04-07 5D 189 1 1
Bronbosje met uittredend ijzerrijk grondwater, herkenbaar aan de roestbruine kleur. Dotterbloemen en zeggenbulten sieren het voorjaarsaspect.

In 2010 werd Natuurpunt gecontacteerd of we geen interesse hadden voor zo’n 8ha natte gronden in het gebied. De gronden stonden reeds lange tijd te koop en geen enkele landbouwer bleek geïnteresseerd. Bij onze eerste kennismaking waren wij onmiddellijk enthousiast. Het gebied bleek uitermate rijk aan opkwellend, ijzerrijk grondwater, een bijzonder fenomeen in de regio, zoals dat ook in de Leiemeersen aanwezig is. Alleen bestaat de bodem hier grotendeels uit zand of lemig zand. Het gaat wellicht om een klein regionaal grondwatersysteem gevoed door regenwater dat infiltreert ter hoogte van het bosgebied Driekoningen en andere hoger gelegen zones in de omgeving met de toponiemen Meerberg en Halfzotmolen. Het ijzerrijke grondwater kleurt alle sloten en poeltjes, en ook de Merlebeek zelf, typisch roestbruin. Lokaal komen kwelgebonden waterplanten als de prachtige Waterviolier nog voor. Een nat bronbosje stond vol met bloeiende Dotterbloem en andere typische soorten van moerasbos zoals Elzenzegge en Ijle zegge.

Een groot deel van de natte graslanden bleek verlaten door de landbouw en ingepalmd door vegetaties van Riet, Oeverzegge of biezen. Lokaal vonden wij nog waardevolle relictsoorten als Veldrus, Tweerijige zegge, Moerasrolklaver, Grote wederik en Egelboterbloem en bloemrijke ruigtes met veel Kale jonker, een prachtig bloeiende sierlijke distelsoort van natte gronden. Op drogere plaatsen in de voormalige hooilanden vonden we ook nog Reukgras, Knoopkruid en Biggenkruid. De enorme potentie van het gebied werd later nog bevestigd door de spectaculaire vondst van Klimopwaterranonkel, een grote zeldzaamheid, die hier in grote getale werd aangetroffen, misschien wel de grootste populatie van Vlaanderen!

Dit gebied was te waardevol om te laten schieten en dus besloten we er voor te gaan! Natuurpunt kocht inmiddels zo’n 8ha langs de Merlebeek. We hebben nog enkele hectare te gaan om een logisch, min of meer samenhangende zone te creëren die we natuurgericht kunnen beheren zonder de omliggende landbouw te hinderen. Er zal ook zo veel mogelijk worden samengewerkt met lokale landbouwers. Planologisch is het gebied langs de Merlebeek in het provinciaal ruimtelijk structuurplan aangeduid als natuurverbindingsgebied. 1,5 ha is gelegen in Europees beschermd Habitatrichtlijngebied. De Merlebeek zelf is door de provincie West-Vlaanderen, grotendeels beheerder van de waterloop, erkend als een van de ecologisch prioritaire beeklopen in de regio. Dit biedt Natuurpunt de nodige legitimiteit om een kleinschalig natuurproject uit te bouwen, aansluitend bij onze percelen in de Vallei van de Zuidleie, waarin de Merlebeek verderop uitmondt. Het gebied vormt bovendien ecologisch en recreatief een essentiële verbinding tussen het bosgebied van Driekoningen-Bulskampveld-Vagevuurbossen (landschapspark Bulskampveld in wording) en de ecologisch en recreatief even belangrijke as van het kanaal Gent-Brugge. Zo kunnen we bouwen aan een samenhangend netwerk van natuur- en recreatiegebieden in de regio! 

Natuur en landschap in dit gebied voor de komende generaties beschermen, inrichten en ontwikkelen kost handenvol geld. Dank zij jouw steun kunnen wij dit aan: help ons met een genereuze gift op rekeningnummer 293-0212075-88 (IBAN: BE56 2930 2120 7588; BIC: GEBABEBB) met vermelding “project 5506 Vallei van de Zuidleie”. Vanaf 40 euro ontvang je een fiscaal attest en kan je genieten van een belastingsvermindering. Zeker nu de Vlaamse overheid sterk bezuinigt op investeringen voor meer natuur, zijn wij meer dan ooit aangewezen op jouw gift. Hartelijk dank!

 2011-03-24 G12 005~1 1 1
Grote zeggenvegetaties en ruigten

2011-03-24 G12 088 1 1
Merlebeek

[Group 6]-2011-04-07 5D 024 2011-04-07 5D 028-5 images 3 1 1

[Group 26]-2011-04-07 5D 226 2011-04-07 5D 232-7 images 1 1
Verlaten hooiland en moerasbosje langs de Merlebeek.

2011-03-24 G12 115 1
Merlebeek

2011-03-24 G12 111 1
Merlebeek

[Group]-2011-03-24 G12 079 2011-03-24 G12 080-2 images 1
Natuurpunt heeft in de Brugse veldzone tot nu toe nauwelijks natte kwelgraslanden kunnen aankopen. Met de Merlebeek komt hier verandering in. Dank zij jouw steun kunnen we dit fraaie landschap beschermen voor de toekomst!

2011-04-07 5D 092 1 1
Klimopwaterranonkel, een grote zeldzaamheid in Vlaanderen, is in de Brugse veldzone slechts van een andere, kleine vindplaats gekend. De aanwezigheid ervan, wijst op grote potenties voor het gebied langs de Merlebeek.